علی شهابی، کارشناس اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اردبیل در یادداشتی نوشت: اردبیل، استانی با ریشه های عمیق تاریخی، فرهنگی و طبیعی، بار دیگر در آستانه ثبت جهانی یکی از نمادهای برجسته خود قرار گرفته است. کوه ساوالان، این کوه که در حافظه جمعی مردم با نام بومیاش شناخته میشود، نه تنها جلوهای از زیباییهای طبیعی ایران است، بلکه نمادی از سبک زندگی، باورهای معنوی و فرهنگ کوهستانی منطقه به شمار میرود. ساوالان برای مردم اردبیل چیزی فراتر از یک کوه است؛ بخشی از هویت، خاطره و روح جمعی آنان.
مقدمات ثبت جهانی این اثر آغاز شده و مطالعات تکمیلی در حال انجام است. آنچه این مسیر را برجستهتر میکند، مطالبه عمومی برای بازگشت به نام تاریخی «ساوالان» است؛ نامی که ریشه در زبان، فرهنگ و تاریخ مردم منطقه دارد و میتواند هویت فرهنگی استان را در سطح بینالمللی پررنگتر کند. این تغییر نام، اگر چه در ظاهر یک اصلاح واژگانی است، اما در واقع بازتابی از تلاش برای حفظ اصالت فرهنگی و تقویت پیوندهای تاریخی با میراث بومی است.
ثبت جهانی ساوالان، تنها یک اقدام نمادین نیست؛ بلکه میتواند نقطه عطفی در توسعه گردشگری پایدار، جذب سرمایهگذاری فرهنگی و ارتقای جایگاه اردبیل در نقشه میراث جهانی باشد. با تحقق این ثبت، اردبیل دومین اثر خود را پس از مجموعه تاریخی شیخ صفیالدین به صورت مستقل در فهرست یونسکو خواهد داشت؛ اتفاقی که ظرفیتهای فرهنگی، گردشگری و اقتصادی استان را به طور چشمگیری متحول خواهد کرد. مجموعه شیخ صفیالدین اردبیلی، با معماری فاخر و پیشینه عرفانیاش، سالهاست که مقصد گردشگران داخلی و خارجی است و ثبت ساوالان میتواند این مسیر را تکمیل کند.
در کنار پرونده ساوالان، توجه به دیگر آثار تاریخی همچون محوطه باستانی «شهر یئری» نیز در دستور کار قرار گرفته است. شهر یئری با قدمتی چند هزار ساله، یکی از اسرارآمیزترین محوطههای باستانی ایران است که هنوز بسیاری از زوایای آن ناشناخته مانده است. ایجاد مراکز پژوهشی در این منطقه میتواند زمینه ساز توسعه علمی، جذب پژوهشگران داخلی و خارجی، و ثبت احتمالی آثار جدید در فهرست جهانی باشد. این اقدامات، اگر با برنامهریزی دقیق و حمایتهای نهادی همراه شوند، میتوانند اردبیل را به یکی از قطبهای فرهنگی و باستانشناسی کشور تبدیل کنند.
نکته قابل توجه در مسیر ثبت جهانی آثار، نقش مردم در مطالبهگری و حفظ میراثفرهنگی است. مشارکت اجتماعی، آگاهی عمومی و حمایت مردمی از چنین پروژههایی، ضامن پایداری و موفقیت آنهاست. ساوالان، به عنوان نماد مشترک هویتی مردم اردبیل، ظرفیت آن را دارد که به محور همبستگی فرهنگی و توسعه منطقهای تبدیل شود.
اردبیل امروز، با تکیه بر میراثی ارزشمند و طبیعتی بینظیر، در مسیر جهانی شدن گام بر میدارد؛ مسیری که نیازمند همدلی، پیگیری و نگاه بلندمدت به ظرفیتهای فرهنگی کشور است. از شیخ صفی تا ساوالان، این استان روایتگر میراثی است که باید دیده شود، شنیده شود و در حافظه جهانی ثبت گردد. این مسیر، نه تنها افتخاری برای اردبیل، بلکه گامی مهم در معرفی چهره فرهنگی ایران به جهان خواهد بود.
انتهای پیام/
نظر شما